Muhasebe

Muhasebenin Temel Kavramları I

Muhasebenin Temel Kavramları I

Sözlükte kelime anlamı olarak, hesaplaşma ve karşılıklı olarak hesap görme kavramlarını ifade eden disipline muhasebe denilir. Muhasebe işlemlerinde varlık ve öz kaynaklara ait tüm artış ile azalış işlemleri takip edilir. Analiz etme, sınıflandırma, kayıt altına alma ile yorumlama faaliyetlerin tümü, resmi prosedür eşliğinde muhasebe yöneticiliği tarafından yerine getirilmektedir. Bütün bunların yanı sıra muhasebenin temel kavramları da, muhasebenin yönetimi kapsamında son derece önemlidir.

Çok yönlü bir faaliyet kolu olarak tanımlanan muhasebe faaliyetlerinde tasnifleme, tespit ve kayıt işlemleri öncelikli olarak yerine getirilmektedir. Ticaret siciline kayıtlı olarak faaliyet sürdüren her türlü küçük veya büyük ölçekli işletmelerin muhasebe kayıtlarının resmi kurallara uygun olarak tutulması gerekir. Bu doğrultuda yapılan işlemler sürece uygun bir şekilde ilgili sisteme kayıt edilir. Düzenli olarak Maliye Bakanlığı’na ve diğer ilgili kurumlara muhasebe yönetimi tarafından hazırlanan mali dosya ve kayıtların arzı sağlanır. 

Mali disiplinin sağlanabilmesi, resmi ve özel kayıtların tutulabilmesi için muhasebe yönetimine ihtiyaç duyulmaktadır. Muhasebenin temel kavramları, muhasebe yönetimi kapsamında oldukça önemli bir konudur. Bu kavramların her biri bir araya gelerek disiplinli bir muhasebe organizasyonunu oluşturmaktadır.

Muhasebenin Temel Kavramları Nelerdir?

Muhasebenin Temel Kavramları şu şekildedir:

  • Sosyal Sorumluluk Kavramı, Kişilik Kavramı, İşletmenin Sürekliliği Kavramı, Dönemsellik Kavramı, Parayla Ölçülme Kavramı, Maliyet Esası Kavramı, Tarafsızlık ve Belgelendirme Kavramı, Tutarlılık Kavramı,  Tam Açıklama Kavramı, İhtiyatlık Kavramı, Önemlilik Kavramı, Özün Önceliği Kavramı.

Bu niteliklerin her biri bir araya gelerek ancak doğru ve kabul edilebilir bir muhasebe kaydını oluşturacaktır. Bu nedenle her bir kavramın ayrı ayrı değerlendirilerek kavranabilmesi büyük bir önem ifade etmektedir.

Sosyal Sorumluluk Kavramı

Muhasebe yönetiminin içerisinde bulunduğu yapıyı ve sorumluluğunu ifade etmek için sosyal sorumluluk kavramı kullanılmaktadır.

Muhasebe faaliyetlerinin amacına uygun ve tarafsızlık ilkesi gereğince yerine getirilmesi gereklidir. Mali tabloların ve dayanak belgelerinin dürüstlük ilkesi gereğince aslına uygun bir şekilde düzenlenmiş olması gerekmektedir. Böylece belirli bir grup ya da kişinin değil toplumun çıkar kaygısı ön plana koyularak, sosyal sorumluluk kavramı başarılı bir şekilde uygulanmış olacaktır.

Kişilik Kavramı

İşlemlerin resmi gereksinim ve kurallar kaygısı altında gerçekleştirilmesi kaygısı, kişilik kavramı açısından doğru bir yaklaşımı ifade etmektedir. Buna göre hali hazırda bir şirket ya da kurum tüzel bir kişiliği temsil eder.

Diğer bir ifade ile şahısların ya da şirket yönetim personellerinden ve kişisel ilişkilerden öte, şirket kavramının ön plana çıkarılması kişilik kavramı açısından gerekli bir şarttır.

İşletmenin Sürekliliği Kavramı

İşletmeler açısından tüm mali ve idari kayıtlar belirli bir süreliğine tutulmaz. Bunun yerine sürekli devam eden disiplin içerisinde muhasebe sorumluluğunun, işletmenin sürekliliği kavramı ile bağlantılı olarak sürdürülmesi gereklidir.  

Sonuç olarak hisse sahipleri ya da patronların varlığından bağımsız olarak mali tablolar düzenli bir şekilde tutulmaya devam edilir. İşletmenin sürekliliği kavramı somut olarak ortadan kalktığı kimi durumlarda ise bu durumun açık bir şekilde mali tablonun dip not bölümünde açıklanması zaruridir.

Dönemsellik Kavramı

Mali tabloların oluşturulmasında ve diğer işlemlerde, işletme ömrünün öngörülemeyeceği esasına bağlı olarak hareket edilmektedir. Bununla birlikte işletme faaliyetlerinin daha şeffaf ve hatasız bir şekilde tespit ve kaydedilebilmesi için dönemsellik kavramı ön plana çıkmaktadır.

Tanımdan da anlaşılabileceği üzere dönemsellik kavramı, işlemlerinbelirli dönemler hâlinde incelenmesini ifade etmektedir. Ayrıca her dönem için belirtilen dönem aralığı verileri ile işlem yapmak esastır. Yani belirli bir ayın hesap kaydında önceki aylar hesaba katılmaz. Hesap tabloları oluşturulurken, bir döneme ait gelir ve giderin beraber incelenmesi sonucunda kâr ve zarar tabloları doğru bir şekilde oluşturulabilecektir. Aksi durumda veriler, zamanlama açısından tutarlılık göstermeyecektir.

Belirtilen kavrama uygun hareket edilmediği takdirde mali tablolarda konunun dipnot kısmında açık bir şekilde belirtilmesi zaruridir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir